Tytuł: Marynarka
Autor: Mirosław Tomaszewski
Liczba stron: 430
Wydawca: Wydawnictwo W.A.B.



W Polsce autorzy nie zawsze mają lekko. Owszem, często bywają przeceniani, jednak ta opinia negatywnie wpływa na ogół, przez co niektórzy zostają z kolei niedoceniani. A wielka szkoda, bo na naszym rodzimym rynku można znaleźć nie lada perełki. I jedną z nich jest Marynarka Mirosława Tomaszewskiego.

Główna akcja toczy się w 2005 roku, w Trójmieście. Marynarka charakteryzuje się jednak kompozycją szkatułkową, przez co niejednokrotnie cofamy się w czasie do grudnia 1970 roku, czasu licznych protestów robotników. Motyw historyczny ściśle współgra z całą historią: poznajemy bowiem Jana, który dostaje propozycję napisania książki o wydarzeniach z rewolty grudniowej. Oferta ta może być dla mężczyzny kamieniem milowym w jego do tej pory mało owocnej karierze pisarskiej. Do osiągnięcia celu wykorzystuje swoją pracownicę. Nina, ambitna dziennikarka, w swoich działaniach jest bezwzględna, podejmuje się pracy nad książką, i zaczyna zbierać do niej materiał. Na jej drodze staje Adam: ledwo wiążący koniec z końcem były lider popularnego zespołu rockowego, który odegra ważną rolę w życiu Niny - zarówno zawodowym, jak i prywatnym.

Po przeczytaniu Marynarki zachwyt wzbudza przede wszystkim struktura powieści. Czytelnik zrozumie logiczny ciąg wydarzeń dopiero na końcu. Ciąg przyczynowo-skutkowy jest tutaj nierozerwalny, tak samo jak wątki wielu kluczowych dla historii bohaterów. Wielu wchodzi sobie w drogę, co prowadzi do kolejnych zawiązań i rozwiązań akcji. Pan Tomaszewski poradził sobie z tym trudnym (bo łatwe wydaje się tylko na pierwszy rzut oka) zadaniem znakomicie. Zachwyca również stosowany przez autora język: pełen ironii i eufemizmów. Te ostatnie mogą wydawać się czasem wręcz przesadzone, jednak w niczym to nie przeszkadza, a wręcz sprawia, że styl pisarza jest jeszcze bardziej charakterystyczny. Na uwagę zasługuje również wspomniany wcześniej motyw historyczny: wydarzenia z 1970 roku przekazane są bardzo przystępnie, a dzięki opowiadaniu ich pod kątem postaci udzielających wywiadu Ninie, nabierają one bardziej osobistego i ludzkiego charakteru. Poznajemy ich życie codzienne, a w zestawienie go z walką robotników sprawia, że historia jest jeszcze bardziej bolesna. Tomaszewski umie wzruszyć, a jednocześnie przybliżyć czytelnikowi nie tak odległe zdarzenia z historii naszego kraju.

Nie można zapomnieć również o samych bohaterach. Autor sprostał kreacji wielu bohaterów, nie zapominając przy tym o nadaniu każdemu z nich znaczenia dla całej powieści. Bardzo łatwo wymyślić kilkanaście postaci, po czym zostawić je bez żadnego wyrazu, czy zapomnieć o nich po kilku rozdziałach. Tutaj każdy jest charakterystyczny. Narracja trzecioosobowa może nie jest tak intymna jak pierwszoosobowa, jednak pozwala autorowi poświęcić dużo miejsca na opisanie każdego bohatera. Tomaszewski bardzo przystępnie ukazuje nam psychikę swoich postaci, ich rozumowanie, charakter i przeszłość. Najbardziej wyróżniają się tu Adam (sceny z jego uprzedzeniem do muzyki wykraczającej poza rock są skonstruowane genialnie), Nina ze swoim seksapilem i silnym charakterem oraz Karol, który okazuje się jedną z najważniejszych postaci w książce. Mamy tu też czarny charakter: Witka, którego plany powodują ogromne zamieszanie zwłaszcza pod koniec książki (choć później okazuje się, że postać ta nie pozostawała bez znaczenia już od samego początku książki). Za te kreacje Tomaszewski zasługuje na gromkie brawa.

Marynarka to naprawdę dobra polska książka. Zasługuję na uwagę przede wszystkim za styl autora, świetnie nakreślonych bohaterów i świetnie poprowadzone wątki. Tomaszewski niejeden raz pokazuje nam, że nawet tak pozornie dawne wydarzenia mogę mieć wielki wpływ na nasze obecne życie. W dodatku uświadamia nas o problemach i działaniach z Grudnia '70, co sprawia, że książka jest jeszcze bardziej wartościowa. Dlatego nie pomijajmy polskich autorów, dawajmy im szansę, bo na pewno nieraz pozytywnie nas zaskoczą. A dzięki Marynarce wiem, że mnie na pewno.



Ocena:
9/10

tomaszewski.edumuz.pl